Ga naar website navigation Ga naar artikel navigatie Ga naar inhoud

Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen

Dit hoofdstuk beschrijft hoe de faculteit FTR vorm geeft aan de uitvoering van de investeringen in onderwijskwaliteit volgens de Kwaliteitsafspraken 2019-2024. Het begint met de wijze waarop het plan in 2018 is opgesteld en jaarlijks wordt bijgesteld. Vervolgens volgt een terugblik op de gerealiseerde activiteiten per thema. Het hoofdstuk sluit af met de wijze waarop de vertegenwoordiging van studenten en medewerkers bij dit proces is betrokken. De reflectie van deze vertegenwoordiging is eveneens bijgevoegd.

Vanaf augustus 2018 hebben bestuur, docenten en studenten gewerkt aan het plan voor de besteding van de kwaliteitsmiddelen over de periode 2019-2024. Voorafgaand werden vanaf 2016 de voorinvesteringen van de universiteit gebruikt voor de drie onderwerpen: (a) verkleining van de groepsgrootte in werkcolleges en practica; (b) meer begeleidingsuren bij BA-werkstukken; (c) extra uren voor de supervisie bij Geestelijke Verzorging. In het kader van de kwaliteitsafspraken investeert de faculteit in de volgende vijf van de zes thema’s die OCW heeft gedefinieerd:

  1. Intensiever en kleinschaliger onderwijs

  2. Meer en betere begeleiding van studenten

  3. Studiesucces

  4. Onderwijsdifferentiatie

  5. Verdere professionalisering van docenten (docentkwaliteit)

Met dit eerste plan is een begroting en activiteitenplan gemaakt voor 2019 en voor de periode daarna: 2020-2024. Dit plan is voorgelegd aan de medezeggenschap, vastgesteld in het faculteitsbestuur, voorgelegd aan het CvB en gepresenteerd aan medewerkers van de faculteit. Vervolgens vindt tweemaal per jaar een evaluatie plaats met een representatie van de medezeggenschap. In die bijeenkomsten wordt de balans opgemaakt en het plan bijgesteld waar nodig. De verantwoording naar het CvB gebeurt jaarlijks via de facultaire begroting en de verslaglegging waarin ook de medezeggenschap reflecteert op de uitvoering van de kwaliteitsafspraken.

De eerste kwaliteitsafspraken werden opgenomen in de onderwijsparagraaf van de begrotingsnota 2019. Deze is besproken tijdens de Facultaire Gezamenlijke Vergadering (FGV) van 24 september 2018. De OC en FSR stemden unaniem in met de voorgelegde plannen en dit werd op 5 oktober 2018 aan het college van bestuur gezonden. Het plan is met de volgende uitgangspunten opgesteld.

THEMA

FOCUS

1. Intensiever en kleinschalig onderwijs

Vooral ingezet op kleinere groepen en meer individuele begeleiding en feedback

2. Meer en betere begeleiding van studenten

Vooral ingezet op meer uren voor de studie- adviseurs en meer uren voor studentassistentie.

3. Studiesucces

Vooral ingezet op meer kennisclips, web lectures en individuele feedback, gericht op het bestendigen en verder laten toenemen van het plezierig en effectief studeren.

4. Onderwijsdifferentiatie

Vooral ingezet op meer keuzemogelijkheden voor studenten en aandacht voor de professie van docenten

6. Verdere professionalisering van docenten

Vooral ingezet op waardering en ondersteuning van (jonge) docenten

Niet alles kost geld

Het facultaire plan voor de kwaliteitsafspraken is dynamisch en voor FFTR geldt in het bijzonder dat de middelen in eerste jaren nog niet omvangrijk waren (iets meer dan 1 fte) waarbij deze verdeeld werden over de verschillende thema’s en over meerdere activiteiten. De faculteit werkt voortdurend aan verbetering van het onderwijs en daaruit volgen gelijksoortige maatregelen als uit de Kwaliteitsafspraken. Vandaar dat in de begroting ook een deel ‘eigen middelen’ is opgenomen. Verder bleek in de praktijk regelmatig dat sommige voorgestelde activiteiten vooral een andere manier van werken betekenen die niet persé een financiële consequentie inhield. De activiteiten die bij nader inzien geen tot weinig financiële gevolgen hadden, zijn wel opgenomen in deze paragraaf omdat ze het totale programma van kwaliteitsverbetering illustreren.

Tabel: realisaties en huidige begrotingen

x 1.000 euro

      

Bestedingen per thema

Begroting 2019

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024*

1. Intensiever en kleinschaliger onderwijs

61

95

160

254

289

298

2. Meer en betere begeleiding studenten

24

24

24

24

24

24

3. Studiesucces inclusief toelating en doorstroom

42

46

84

84

84

84

4. Onderwijsdifferentiatie

88

156

232

224

254

254

5. Passende en goede onderwijsfaciliteiten

-

-

    

6. Verdere professionalisering van docenten

-

17

34

34

34

34

Totaal

215

338

534

620

685

694

Realisatie van 2019, 2020 en 2021, de huidige begroting voor 2022 en de raming voor 2023 en 2024

x 1.000 euro

      

Bestedingen per thema

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024*

1. Intensiever en kleinschaliger onderwijs

60

98

157

254

289

298

2. Meer en betere begeleiding studenten

25

21

24

24

24

24

3. Studiesucces inclusief toelating en doorstroom

40

43

84

84

84

84

4. Onderwijsdifferentiatie

63

129

210

224

254

254

5. Passende en goede onderwijsfaciliteiten

-

-

-

   

6. Verdere professionalisering van docenten

-

20

35

34

34

34

Totaal

188

311

507

620

685

694

Toelichting besteding kwaliteitsafspraken per thema

Thema 1: Intensiever en kleinschalig onderwijs

Thema 1: Intensiever en kleinschalig onderwijs

   

Acties thema 1

begroting 2019

begroting 2020

begroting 2021

begroting totaal

realisatie 2019

realisatie 2020

realisatie 2021

realisatie totaal

1. methode-onderwijs B1

16

20

40

76

15

24

39

78

2. Intensivering project B2

5

15

34

54

5

17

31

53

3. Extra werkgroepen BA B3

5

15

34

54

5

19

33

57

4. Extra supervisie GV MA

15

15

22

52

20

17

20

57

5. Verdubbeling vakken GV

15

15

30

60

10

18

34

62

6. Extra uren scriptiewerkpl.

5

10

-

15

5

3

-

8

Totaal

61

90

160

311

60

98

157

315

Toelichting bij acties

  • Ad. 1: Het methode-onderwijs wordt in kleine groepen (omvang 15 à 20 studenten per groep) verzorgd om begeleiding en feedback te optimaliseren. Door de onverwachte grote instroom van studenten werd de begrote verdubbeling van de methodecursussen bij PPS in B1 uiteindelijk een verviervoudiging in 2021.

  • Ad. 2: Vanaf 2021 worden vier extra werkgroepen ‘project’ aangeboden. Het gaat om zeer intensief begeleid onderwijs in groepen van maximaal 10 studenten. Door de extra werkgroepen wordt ook de keuze van thema’s vergroot.

  • Ad. 3: De eerder begrote uren voor scriptie- en stagebegeleiding zijn sinds 2020 volledig ingezet voor de extra begeleiding van BA- eindwerkstukken. Extra groepen voor het bachelor-werkstuk bleken meer urgent dan extra uren MA-scriptiebegeleiding. In de komende jaren zal ook het aantal uren scriptie-begeleiding in de masterfase nog moeten stijgen.

  • Ad. 4: De eerder begrote extra begeleiding bij werkcolleges en practica, is bijna geheel besteed aan extra supervisie in de master Geestelijke Verzorging. Dit is gedaan omdat daar het aantal studenten in twee jaar tijd is verdubbeld.

  • Ad. 5: Vanwege de grote instroom worden in de master Geestelijke Verzorging drie vakken twee keer aangeboden. Hierdoor blijft de groepsgrootte aanvaardbaar om goede begeleiding en feedback te garanderen.

  • Ad.6: Voor scriptiewerkplaatsen krijgen docenten extra uren. Vanwege de herverdeling van onderwijs- en onderzoekstijd (door de NPO-middelen in 2021) hebben docenten een vaste ruimte van 5% van hun tijd voor administratieve zaken. Deze extra uren zijn niet in de begroting en realisatie opgenomen.

Thema 2: Meer en betere begeleiding van studenten

Acties thema 2

begroting 2019

begroting 2020

begroting 2021

begroting totaal

realisatie 2019

realisatie 2020

realisatie 2021

realisatie totaal

1. Extra aandacht voor mentale problemen studenten en voor studenten met beperking

-

-

-

-

-

-

-

-

2. Bevorderen van onderwijsgemeenschap (tegengaan van uitsluiting en samen studeren stimuleren)

-

-

-

-

-

-

-

-

3. Extra uren voor studiebegeleiding (vernieuwd mentoraat gericht op persoonlijk regisseurschap)

-

-

-

-

-

-

-

-

4. Extra studieadvisering

24

24

24

72

25

21

23

69

Totaal

24

24

24

72

25

21

23

69

Toelichting bij acties

  • Ad. 1:  Vanwege corona is er veel aandacht voor deze problematiek. Toen de kwaliteitsafspraken werden vastgesteld, ging het om een extra focus op een kleine groep van studenten. Door corona is dat achterhaald en gaat het in principe om alle studenten.

  • Ad. 2:  Het bevorderen van het samen studeren heeft vanwege corona nauwelijks vorm kunnen krijgen. Dit wordt momenteel vooral opgepakt bij ‘project’ (B2) en ‘bachelor werkstuk’ (B3). Daar is het onderling geven van feedback integraal onderdeel van het onderwijs geworden.

  • Ad. 3.  Dit onderwerp is een belangrijk onderdeel van het programma Studentbegeleiding 2023 (persoonlijke en professionele ontwikkeling). Het kon daarom buiten de kwaliteitsafspraken blijven.

  • Ad. 4.  De extra uren voor studieadvisering zijn vooral besteed aan aandacht voor internationale studenten.

Thema 3: Studiesucces

Acties thema 3

begroting 2019

begroting 2020

begroting 2021

begroting totaal

realisatie 2019

realisatie 2020

realisatie 2021

realisatie totaal

1. Gebruik van kennisclips

15

-

-

15

15

-

-

15

2. Uitbreiding weblectures

7

-

-

7

8

4

-

12

3. aandacht voor papers

-

40

76

116

12

32

76

120

4. (tweetalig) schrijfcentrum

15

 

-

15

-

 

-

-

5. Extra uren studentass.

5

6

8

19

5

7

8

20

Totaal

42

46

84

172

40

43

84

167

Toelichting bij acties

  • Ad. 1: Voor de pilot Ontwikkeling Kennisclips is in 2019 eenmalig 15k uitgegeven. Bij vier vakken zijn clips ontwikkeld. De ontwikkeling van kennisclips is nu een standaard onderdeel van collegevoorbereiding.

  • Ad. 2: Het aantal weblectures is verdubbeld en alle cursussen in de premasters maken hier gebruik van. Hiermee is de studeerbaarheid in de premaster aanzienlijk toegenomen, immers veel van de studenten van de premaster hebben naast hun studie zorg- of werktaken.

  • Ad. 3: Met de aanstelling van eerst één en daarna twee PhD-studenten met een 50% docent aanstelling, is de feedback in fasen verder vormgegeven (o.a. in de vaardighedencursussen van de BA Religiewetenschappen, in de premaster, in de MA Filosofie 120ec en bij project en bachelor werkstuk).

  • Ad. 4: Het aanvankelijke voornemen voor een eigen schrijfcentrum is herzien omdat het aanbod op centraal niveau (in’to Languages) aanzienlijk verbeterde. Dit centrale aanbod wordt door de docenten academische vaardigheden geïntegreerd in hun cursussen.

  • Ad. 5: Om de dagelijkse begeleiding en feedback te verbeteren, kunnen cursussen met meer dan 50 studenten gebruik maken van studentassistenten. De studentassistenten helpen met name bij het nakijken van tussentijdse opdrachten en het geven van feedback aan studenten die dat nodig hebben.

Thema 4: Onderwijsdifferentiatie

Acties thema 4

begroting 2019

begroting 2020

begroting 2021

begroting totaal

realisatie 2019

realisatie 2020

realisatie 2021

realisatie totaal

1. Extra modulen PPS

28

100

153

281

21

98

149

268

2. faciliteren onderwijsvormen

20

20

27

67

12

9

-

21

3. 2-jarige educatieve masters

20

20

28

68

23

21

33

77

4. Nwe O&O berekening

-

-

-

-

-

-

-

-

5. moderne vreemde talen

20

16

-

36

7

1

-

8

6. Extra uren ICT onderst.

-

-

24

24

-

-

28

28

Totaal

88

156

232

476

63

129

210

402

Toelichting bij acties

  • Ad. 1: Er is veel geïnvesteerd in extra modulen PPS, die eveneens dienen als minoren voor de B2- en B3-studenten. Binnen deze modulen/minoren, die zijn gericht op de filosofische reflectie op actuele thema’s, wordt gewerkt met verschillende werkvormen zoals hoor- en instructiecolleges, tekstcolleges en practica. Door het volgen van deze modulen/minoren leert de student filosofische kennis en vaardigheden toe te passen op actuele onderwerpen, zoals milieuproblematiek, de toekomst van de democratie, Global Justice, etc.

  • Ad. 2:  Een jaarlijkse call om docenten de ruimte te bieden voor onderwijsvernieuwing, is niet geeffectueerd. Mede door de nieuwe berekening van de onderwijs- en onderzoekbelasting hebben docenten überhaupt meer ruimte gekregen voor onderwijsontwikkeling en het experimenteren met nieuwe werkvormen. Vanwege corona is overigens het werken met ICT-toepassingen sterk toegenomen.

  • Ad. 3:  De educatieve masters bieden studenten Filosofie en Religiewetenschappen bij uitstek de mogelijkheid zich op het beroep van leraar (Filosofie of Levensbeschouwing) te oriënteren. Voor de studenten filosofie is er nu eindelijk ook een meer beroepsgerichte masteropleiding. Bij theologie en religiewetenschappen bestond dat al met de opleidingen geestelijke verzorging en religie en beleid

  • Ad. 4:  De nieuwe berekening onderwijs- en onderzoekbelasting (van 60/40% naar 50/45/5%) zorgt voor een vermindering van de werkdruk van de docent. Deze nieuwe berekening is niet in de begroting van kwaliteitsafspraken opgenomen, maar zorgt wel voor een kwaliteitsimpuls want de docent krijgt relatief meer tijd voor onderwijs.

  • Ad. 5:  De extra-curriculaire aandacht voor moderne vreemde talen is niet verder gerealiseerd. Bij evaluaties van het kwaliteitsprogramma bleek dit minder urgent, ook gezien het universitaire aanbod.

  • Ad. 6:  Specifiek voor de digitale tentaminering (Cirrus) is een medewerker aangesteld die ook de ICT-ondersteuning behartigt. De faculteit is nu in staat om een inhaalslag te maken. In drie jaar tijd zullen bijna alle schriftelijke tentamens digitaal zijn, wat de kwaliteit van de toetsing enorm helpt.

Thema 6: Verdere professionalisering van docenten

Thema 6: Verdere professionalisering van docenten

     

Acties thema 6

begroting 2019

begroting 2020

begroting 2021

begroting totaal

realisatie 2019

realisatie 2020

realisatie 2021

realisatie totaal

onderwijsgerichte docenten

-

-

-

-

-

-

-

-

werkdruk jonge docenten

-

17

34

51

-

20

35

55

Inrichten onderwijsarchief

-

-

-

-

-

-

-

-

Training studentassistenten

-

-

-

-

-

-

-

-

Totaal

-

17

34

51

-

20

35

55

Toelichting bij acties

Ad. 1:  De waardering voor onderwijs (in het kader van ‘erkennen en waarderen’) maakt geen onderdeel uit van de begroting kwaliteitsafspraken. Dat volgt een eigen programma.

Ad. 2:  De vermindering van de werkdruk van jonge docenten is vanaf 2019 in werking gesteld. Startende docenten krijgen in het eerste jaar meer uren per cursus naast een actieve monitoring. Op die manier krijgen ze ook extra tijd om hun BKO te halen, als dat nog niet is gebeurd.

Ad. 3:  Het onderwijsarchief is nog niet van de grond gekomen. Het betreft een archief waar docenten ‘best practices’ met elkaar delen. De corona-tijd heeft de implementatie van deze actie sterk gefrustreerd.

Ad. 4:  De training van studentassistenten wordt vanaf 2022 geëffectueerd door gebruikmaking van het gratis aanbod van het TLC.

Voorgenomen extra activiteiten vanaf 2022

  • Extra uren ‘project’ B2 Religiewetenschappen en Theologie

  • Extra uren scriptie- en stagebegeleiding

  • Practica Publieksfilosofie en Filosofische gereedschappen

  • Extra uren methode-onderwijs Religiewetenschappen en Theologie

  • Extra modulen (minoren)

  • Extra ICT ondersteuning ter realisering van TIP

Toelichting proces totstandkoming en betrokkenheid medezezeggenschap

Halfjaarlijks worden de kwaliteitsafspraken besproken met een afvaardiging van de medezeggenschap. Er is een werkgroep van de beleidsmedewerker voor onderwijs, de financieel medewerker, de directeur onderwijs en de directeur bedrijfsvoering, samen met de studentassessor en vertegenwoordigers van OC en FSR.

De opzet van het bestedingsplan begon in 2018 met een brainstorm over de acties per thema, in de jaren daarna werd de gang van zaken en het succes van activiteiten doorgenomen. Van tegenvallende resultaten (bijvoorbeeld thema 3, schrijfcentrum) wordt een alternatieve opzet overwogen of de activiteit is stopgezet. Nieuwe initiatieven (bijvoorbeeld thema 1, intensivering projecten) worden voorgesteld en ontwikkelingen (bijvoorbeeld: corona, extra middelen NPO, project studentbegeleiding) worden geïncorporeerd.

De resultaten van het overleg worden verwerkt in het jaarverslag of in de begroting. De vertegenwoordigers van studenten en medewerkers geven naast hun input ook een reflectie op het verloop van dit proces.

Zelfstandige reflectie medezeggenschap

Op 22 augustus 2018 is in samenspraak met vertegenwoordigers van de OC en de FSR een eerste plan opgesteld voor de besteding van de extra middelen in het kader van de kwaliteitsafspraken.

Elk jaar vindt een bijeenkomst plaats met vertegenwoordigers van de FSR en OC om de plannen die in het kader van de kwaliteitsafspraken gemaakt zijn en waar op facultair en universitair niveau mee ingestemd is te monitoren en indien nodig bij te stellen of te vertalen naar nieuwe situaties. Deze bijeenkomst vindt plaats met vertegenwoordigers van het onderwijsmanagement en het faculteitsbestuur en een commissie waarin minimaal twee vertegenwoordigers van de Facultaire Studentenraad en de Onderdeelcommissie in zitten. De plannen van de FFTR worden tijdens deze bijeenkomst besproken en eventueel geüpdatet. Eventuele aanpassingen van plannen worden toegelicht en gewenste aanpassingen, binnen de reikwijdte van de plannen, van de FSR en OC worden besproken. Daarnaast komen de kwaliteitsafspraken jaarlijks expliciet een bod tijdens de FGV die geheel in het teken staat van de begroting. Deze vergadering vindt jaarlijks eind september plaats. (Zie bijlage E jaarverslag FFTR 2021 voor een uitgebreidere toelichting op de plannen en de herziening daarvan.)

Op 16 februari 2022 zijn de afspraken opnieuw geëvalueerd. Namens het onderwijsmanagement en het faculteitsbestuur waren Ferhan Akin, Frank Hammecher, Jeroen Linssen, Carry Maathuis en Jasper Uiterwaal aanwezig. Namens de Facultaire Studentenraad waren Hanna Eisen en Rik Pulles aanwezig. Namens de OC waren Jorien Copier en Halard Viersen aanwezig. De link tussen de inzet van de middelen uit het studievoorschot en de acties is gelegd en een toelichting op afwijkingen of aanvullingen ten opzichte van het oorspronkelijke plan is gegeven. De 5 door de faculteit in de plannen rondom de kwaliteitsafspraken bestedingsthema’s zijn per thema besproken.

Ondanks dat door de beperkingen van het afgelopen jaar de besteding en uitvoering van de extra middelen ten behoeve van de kwaliteitsafspraken niet altijd mogelijk was zoals gepland, evalueren we de inzet van het faculteitsbestuur positief. De FSR en OC zijn daarbij voldoende betrokken bij de plannen en worden op de hoogte gehouden van de uitvoering.

Voor het vervolg van de uitvoering en implementatie van de kwaliteitsafspraken willen we graag extra aandacht vragen voor kleinschalig en intensief methodenonderwijs (thema 1.1), ruimte en aandacht voor onderwijsvernieuwing (4.2), meer en betere begeleiding van studenten (2.1) en de ontwikkeling van jonge docenten (5.2). We willen benadrukken dat de FSR en OC graag nauw betrokken blijven bij de verdere uitvoering van de kwaliteitsafspraken.

In aanvulling op de cijfermatige midterm review over de besteedde bedragen van de extra middelen zouden we graag meedenken over een inhoudelijke evaluatie of monitor van bepaalde deelprojecten zodat we meer zicht krijgen in de opbrengsten.

OC:

dr. Antonio Cimino (voorzitter)
drs. Anouta de Groot
Lotje Siffels MA
Nina de Boer MSc MA
Jorien Copier MA
Lena Richter MA
dr. Mathijs van de Sande
drs. Harald Viersen

FSR:

Rik Pulles (voorzitter)
Paula Muller
Hanna Eisen
Pieter van Esser
Chloe Scanlan
Jasmijn Schillings