Ga naar website navigation Ga naar artikel navigatie Ga naar inhoud

1. Ontwikkelingen in het onderwijs

Kwaliteitszorg: vijf opleidingen positief gevisiteerd

De volgende opleidingen zijn in 2021 gevisiteerd en positief beoordeeld.

  • Faculteit der Sociale Wetenschappen: de onderzoeksmasters Behavioural Sciences en Social and Cultural Science: Comparative Research on Societies

  • Faculteit der Letteren: de onderzoeksmasters Linguistics and Communication Sciences en Historical, Literary and Cultural Studies.

  • Faculteit der Rechtsgeleerdheid: de onderzoeksmaster Onderneming en Recht.

  • Faculteit der Medische wetenschappen: de post-initiële masteropleiding Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg en de onderzoeksmaster Molecular Mechanisms of Disease.

  • Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica: de bacheloropleiding Biology en de masteropleidingen Biology en Medical Biology

Voor deze opleidingen is behoud van accreditatie aangevraagd bij de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO).

In 2021 is een midterm kwaliteitszorg uitgevoerd. Per faculteit is een zogenaamd ‘kwaliteitsbeeld’ opgesteld op basis van bestaande informatie en interviews met sleutelfiguren in de faculteiten. Per kwaliteitsbeeld is de werking van de kwaliteitscultuur en de kwaliteitszorgsystematiek in kaart gebracht en de betrokkenheid geschetst van de medezeggenschap, de externe adviesraden en andere stakeholders. Voor elke faculteit zijn verder de ambities en de voortgang op onderwijsverbetering en -innovatie beschreven. Ook wordt in kaart gebracht hoe de planning & control cycli op de verschillende niveaus in elkaar grijpen.

De kwaliteitsbeelden bieden samen een goed inzicht in de werking van de kwaliteitszorg binnen de faculteiten. Begin 2022 wordt een kwaliteitsbeeld opgesteld dat de faculteiten overstijgt en aanknopingspunten biedt voor vervolgstappen in het kwaliteitszorgsysteem van de Radboud Universiteit.

Goede scores in studentenbeoordelingen

In de diverse peilingen over de onderwijskwaliteit kwam de Radboud Universiteit in 2021 opnieuw uitstekend uit de bus.

In het voorjaar van 2021 vulden bijna tienduizend studenten van de Radboud Universiteit de Nationale Studenten Enquête (NSE) in, een hoge opkomst. Uit de resultaten blijkt dat studenten van de Radboud Universiteit over het algemeen (zeer) tevreden zijn over hun opleiding. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de beoordeling van een aantal stellingen, met voor drie ervan een significant hoger oordeel van studenten van de Radboud Universiteit (schaal 1 tot 5), vergeleken met studenten van andere universiteiten. De drie stellingen zijn:
-De tevredenheid met de opleiding in het algemeen: 3,92
-De tevredenheid met de sfeer op de opleiding: 4,03
-Opnieuw kiezen voor deze opleiding: 4,12

Volgens de Keuzegids Universiteiten 2022 is de Radboud Universiteit de tweede brede universiteit van Nederland, op een half punt achterstand op de eerste plek, die deze keer voor Utrecht is met 64,5 punten op een schaal van 100. Deze onafhankelijke gids voor bacheropleidingen steunt voor het grootste deel op de Nationale Studenten Enquête (NSE). Punten waarop gemeten wordt, zijn onder andere inhoudelijke kwaliteit, docenten, toetsing, voorbereiding loopbaan en sfeer. Door de vernieuwde opzet van de NSE zijn de beoordelingsthema’s anders dan in de voorgaande jaren. De nieuwe ranking en beoordelingen zijn daardoor niet een-op-een vergelijkbaar met voorgaande jaren.

Zes bacheloropleidingen van de Radboud Universiteit krijgen vanwege hun hoge score het predicaat 'topopleiding': Biomedische wetenschappen, Geneeskunde, Nederlandse Taal en Cultuur, Pedagogische Wetenschappen van primair onderwijs, Romaanse Talen en Culturen en Tandheelkunde. Nog eens drie opleidingen missen weliswaar het predicaat ‘top’, maar staan wel op de eerste plaats in hun vakgebied: Nederlandse Taal en Cultuur, Notarieel recht en Politicologie.

Op basis van Elseviers ‘Beste studies 2021’ krijgen elf opleidingen van de Radboud Universiteit een gouden, zilveren of bronzen medaille. Deze opleidingen worden door studenten als bovengemiddeld beoordeeld in hun vakgebied. Ook Elsevier maakt gebruik van de NSE, zodat de meeste medaillewinnaars in het overzicht hierboven staan. Nog niet genoemde opleidingen met een medaille: Communicatiewetenschap, Natuur- en sterrenkunde, Kunstgeschiedenis, Rechtsgeleerdheid, Sociologie. Elsevier geeft ook medailles aan masteropleidingen, waarvan twee in Nijmegen: Communicatiewetenschap en Tandheelkunde.

Honoreringen voor het onderwijs

Comeniusbeurs

Het Nationaal Regieorgaan Onderwijs (NRO) heeft aan vier Radboud-docenten een Comeniusbeurs toegekend. Met deze beurs kunnen de docenten hun ideeën voor onderwijsvernieuwing in de praktijk brengen. Een van de beurzen wordt benut voor vernieuwing van het biodiversiteitsonderwijs (Constant Swinkels en Wilco Verberk). De twee andere gehonoreerden zijn verbonden aan het Radboudumc: Jeanette Mostert vanwege de ontwikkeling van een onderwijsmodule over commerciële health checks, Petra van Gurp vanwege het project ‘Jouw wereld en ik’, die studenten laat ervaren dat je ook als arts jezelf mag zijn, met kwaliteiten en beperkingen.

Teachers in Residence

In 2021 zijn aan de letterenfaculteit acht nieuwe acht nieuwe Teachers in Residence van start gegaan. Zij combineren een baan als docent in het voortgezet onderwijs met een aanstelling aan de universiteit. Op deze manier helpen ze de aansluiting van het voortgezet onderwijs op de universiteit te verbeteren, en stimuleren ze studenten kennis te maken met het docentschap. De Nijmeegse letterenfaculteit introduceerde het concept zes jaar geleden en is nu de eerste faculteit die voor elk schoolvak binnen het domein taal en cultuur, geschiedenis, kunst en communicatie een Teacher in Residence in huis heeft.

Twee universitaire onderwijsprijzen

De Universitaire Onderwijsprijs 2021 is uitgereikt aan Rianne van Melik, de Universitaire Onderwijsprijs voor Talent aan Matthijs Moorkamp, beiden van de faculteit Managementwetenschappen. Van Melik is universitair docent Stadsgeografie, met onder meer verdienste als aanjager van verbeteringen in het curriculum en vernieuwer van het onderwijs. Matthijs Moorkamp is docent Organizational Design and Development, die zijn werkervaring als consultant op levendige manier inzet om de theorie te koppelen aan de (beroeps)praktijk.

Radboud Docenten Academie: Aanpakken van het lerarentekort

Vanuit grote betrokkenheid bij het maatschappelijke en nog steeds urgente probleem van het lerarentekort, heeft de Radboud Docenten Academie (RDA) ook in 2021 met volle inzet meegewerkt aan landelijke, regionale en lokale initiatieven om het lerarentekort tegen te gaan en de kwaliteit van de lerarenopleiding te verbeteren. Die inspanningen hebben geleid tot een toenemend aantal inschrijvingen (224 in 2021 versus een gemiddelde van 188 in 2017-2019).

Dit wapenfeit heeft de RDA kunnen realiseren dankzij samenwerking met andere opleidingsinstituten en scholen, zogenaamde partnerschappen waarbinnen aanstaande leraren worden opgeleid. In 2021 is het aantal partnerschappen opgelopen tot veertien, met de toetreding tot de reeds bestaande opleidingsschool Limburg. Daarnaast leidde een gezamenlijke subsidieaanvraag met Hogeschool Windesheim en de scholen van de Veluwse Onderwijsgroep tot de oprichting van nog een nieuw partnerschap.

Dankzij de nieuwe partnerschappen kunnen vanaf 2022 ook studenten uit Limburg en Apeldoorn in hun eigen regio opgeleid worden tot eerstegraads leraar. Monique Scheepers, algemeen directeur van RDA: ‘Dat nu ook studenten uit Zuid-Limburg laagdrempelige toegang krijgen tot een eerstegraads lerarenopleiding is echt heel fijn en zal helpen om het tekort aan academisch opgeleide leraren in Limburg te dringen.’

Kwaliteit van onderwijs is sterk afhankelijk van de beschikbaarheid en het welzijn van leraren. Lerarentekorten worden deels veroorzaakt door een (te) lage instroom in het beroep, maar ook door grote uitval van leraren in de eerste jaren dat zij in het beroep werkzaam zijn. De RDA kreeg in 2021 een subsidie toegekend van een kleine 600.000 euro voor onderzoek naar factoren die bijdragen aan burn-out en uitval van leraren. Bijzonder aan het project is de uitvoering in meerdere sectoren: po, vo en mbo, en onder zowel startende als ervaren leraren. Het onderzoek haakt in op de door leraren ervaren spanningen over hun rollen binnen de school, waarvan wordt aangenomen dat dit hun welzijn negatief beïnvloedt en de uitval vergroot.

‘Dat nu ook studenten uit Zuid-Limburg laagdrempelige toegang krijgen tot een eerstegraads lerarenopleiding zal helpen om het tekort aan academisch opgeleide leraren in Limburg te dringen.’

Monique Scheepers, algemeen directeur van Radboud Docenten Academie

Teaching and Learning Centre: ‘Lessons Learned’

Corona zat in 2021 veel directe contacten in de weg, geen pre voor het Teaching and Learning Centre (TLC) van de Radboud Universiteit, in het voorjaar van 2020 opgericht als ‘netwerkorganisatie en ontmoetingsplek voor onderwijsprofessionals’. Aan het doel om samen kennis te delen en onderwijs te innoveren is in 2021 op verschillende manieren gewerkt, maar anders dan bij de oprichting gehoopt, gebeurde dat toch vooral online.

Dit geldt voor de maandelijks ‘inspiratiesessies’ en ‘onderwijscafés’, met steeds enkele tientallen bezoekers. De Onderwijsdagen in maart – vier dagen met 22 workshops – trokken ruim vierhonderd bezoekers, van wie zestig procent online. Verder was het TLC actief met de ondersteuning van docenten bij de aanvraag van een Comeniusbeurs en met het uitreiken van ‘vouchers’ voor onderwijsinnovatie en – onderzoek. Het systeem – waarmee indieners tijd kunnen kopen voor planontwikkeling - wordt uitgebreid met vouchers op het terrein van ICT in het onderwijs en het docentenwelzijn.

TLC kon goed inspelen op de vele vragen over onderwijs op afstand, wat volgens een TLC-rapportage dit jaar – Lessons Learned - heeft bijgedragen aan de naamsbekendheid. Het centrum hoopt hiermee de komende jaren ook zijn andere taken op de campus beter voor het voetlicht te krijgen, onder meer het onderwijsonderzoek en de docentontwikkeling. Op dit laatste vlak heeft het centrum in 2021 zijn taakstelling verbreed, met nu ook nadrukkelijk aandacht voor het docentenwelzijn.

Dit jaar is het team ‘ambassadeurs’ op de campus uitgebreid tot vijftien, een belangrijke pijler in het netwerk van het TLC. Voor de inbedding van het centrum op de campus is ruimte voor verbetering, aldus de tussenrapportage: zo is een aantal (besturen van) faculteiten nog niet goed aangehaakt, en is er ruimte voor verbetering in de organisatorische inbedding.

Cursusprogramma ‘For the curious’ gestart

Radboud Academy, het overkoepelend centrum voor Leven Lang Ontwikkelen van de Radboud Universiteit, heeft onder de naam For the Curious een cursusaanbod gelanceerd voor een breed geïnteresseerd publiek. Op een interactieve en toegankelijke manier geven experts van de Radboud Universiteit wetenschappelijke achtergronden bij actuele maatschappelijke kwesties.
In het najaar is gestart met vijf cursusreeksen, van elk vier of vijf bijeenkomsten in de avonduren: AI for Life, Ons Kostbare Brein, Pillen in Perspectief, De Belijdenissen van Augustinus en 'God' als Politieke Factor. De cursussen vonden plaats in coronaluwe weken, en werden alle door zo’n vijftien cursisten bijgewoond. Het voornemen voor de komende jaren is een jaarlijks aanbod van tien programma’s.