Ga naar website navigation Ga naar artikel navigatie Ga naar inhoud

4. Radboud Universiteit in de media

Media-impact in feiten en cijfers

De aanwezigheid van de Radboud Universiteit in de media wordt gemeten aan de hand van bereik en aantal berichten. Ook in 2021 stegen deze parameters, hoewel er verschillen zitten in de toenames. Zo steeg het bereik een stuk harder dan het aantal berichten. Dat suggereert dat onderzoekers van de Radboud Universiteit vooral vaker werden overgenomen en opgezocht door media met een groter bereik. 

 

2021

2020

Verschil

Aantal berichten

17.914

16.988

+5,5%

Bereik

1.786.886.549

1.185.156.507

+50,8%

De afdeling corporate communicatie verstuurde in 2021 zo’n 75 persberichten, aangevuld met een maandelijkse onderzoeksnieuwsbrief. Daarnaast verschenen er 100 berichten over onderzoek op www.ru.nl en ruim 600 artikelen over Radboud-onderzoek op Radboud Recharge. Ook op de sociale media-kanalen passeerde onderzoek regelmatig de revue: van Q&A’s en quizzen op Instagram, tot inspirerende bijdrages op LinkedIn

Was in 2020 covid-19 nog hét bepalende thema waarvoor journalisten belden om toelichting van onderzoekers, in 2021 was er weer wat meer ruimte voor andere onderwerpen. De Tweede Kamerverkiezingen en de uitzonderlijk lange formatie zorgde ervoor dat Radboud-politicologen en historici zoals Carolien van Ham, Kristof Jacobs en Koen Vossen regelmatig in de media verschenen. Ook de onderzoekers van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis werden goed gevonden.

Een wetenschappelijk artikel van acht migratierechtjuristen van de Radboud Universiteit en een gelijktijdig verschenen bundel samengesteld door vreemdelingenrechtadvocaten zorgden in april voor een golf van media-aandacht. Ook voor privacy-issues wisten journalisten Radboud-onderzoekers goed te vinden. Expert Bart Jacobs verscheen bijna honderd keer in de media. Daarnaast gaven Marlies van Eck, Frederik Zuiderveen Borgesius, Jaap-Henk Hoepman en Tamar Sharon toelichting over kwesties rondom algoritmes, privacy en ethiek.

Impact via de sociale media

Niet op de campus, wel verbonden: de social media kanalen van de Radboud Universiteit speelden ook in 2021 weer een belangrijke rol in het informeren van de academische gemeenschap – en in het versterken van de onderlinge betrokkenheid.

De Radboud Universiteit is op corporate niveau actief op Twitter, Facebook, Instagram, LinkedIn, YouTube, Snapchat en sinds dit jaar ook op TikTok. Daarnaast weten (aankomende) studenten, internationaal en Nederlands, de Whatsapp-kanalen van studievoorlichting goed te vinden.

  • Whatsapp Voorlichting NL: 8.563 berichten en antwoorden (2020: 7.525)

  • Whatsapp Voorlichting internationaal: 10.563 berichten en antwoorden (2020: 8.402)

  • Aantal volgers:

    • Facebook: 44.265 (+3,66%)

    • LinkedIn: 153.375 (+9,44%)

    • Twitter: 29.192 (+5%)

    • Instagram: 23.504 (+23.24%)

    • YouTube: 5.793 (+31,77%)

    • TikTok: 2000

Corona-updates werden in 2021 op alle kanalen goed gelezen. Daarnaast kregen foto’s van de campus in alle seizoenen veel likes. De actiedag op 6 april tegen de werkdruk in het wetenschappelijk onderwijs trok ook veel aandacht. En op YouTube werden video’s over het verschil tussen hbo en universiteit en twee (virtuele) rondleidingen over de campus goed bekeken. Op TikTok stonden we eind 2021 voor wat betreft het aantal volgers op de tweede plaats van de Nederlandse universiteiten die op dat kanaal actief zijn.

Publicaties met grote weerklank

De inspanningen van de wetenschapsredactie (onderdeel van de afdeling Marketing & Communications) leverden ook in 2021 enkele bijzondere uitschieters op. We zetten de onderzoeken op een rijtje met veel respons in de media, voor elke faculteit één.

Faculteit Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen: Beelden vereren is geen afgoderij

Het promotieonderzoek van Alfred Bronswijk breekt met de diepgewortelde kloof tussen protestanten en katholieken over de verering van beelden. De kritiek van protestanten op de beeldrijke rooms-katholieke kerk – afgedaan als vorm van afgoderij – berust op drijfzand. Bronswijk analyseert dat het vermeende beeldverbod in de Bijbel nergens is terug te vinden. Ook de claim van de grondleggers van het protestantisme over het principieel beeldloze vroegere christendom klopt niet. Bronswijk, die in september promoveerde, bepleit de oprichting van een instituut waarbinnen protestanten en katholieken samen religieuze kunst bestuderen. ‘Protestanten zijn te weinig geïnteresseerd in kunstgeschiedenis. Wat zij kunnen leren van de katholieke traditie is interesse en onderzoek naar het beeld en het beeld ook als een theologische bron gebruiken.’

Faculteit Rechtsgeleerdheid: Vluchtelingenbeleid druist in tegen Europees recht

Een publicatie in juni in het Nederlands Juristenblad roept op tot een betere bescherming van vluchtelingen. In dit artikel, ‘Ongezien onrecht in het vreemdelingenrecht’, wordt een parallel getrokken tussen het vreemdelingenrecht en de toeslagenaffaire. Als vreemdelingen niet of niet op tijd bepaalde gegevens doorgeven, zoals een inkomenswijziging, worden ze direct bestempeld als fraudeur, met ingrijpende consequenties, aldus Tineke Strik (Centrum voor Migratierecht), een van de auteurs van het artikel. Een van de pijnpunten is de strengheid van eisen waaraan asielzoekers moeten voldoen bij het aanleveren van documenten. ‘Vaak kunnen mensen daarvoor niet meer aankloppen bij de autoriteiten van hun land van herkomst’, aldus Strik in een publicatie op Radboud Recharge. ‘Zo’n asielrelaas krijgt dan direct het stempel “ongeloofwaardig” en het asielverzoek wordt afgewezen. Mensen raken echt in de problemen.’ Vreemdelingen worden net zo hard aangepakt als toeslagenouders, vindt hoogleraar Tineke Strik. ‘Er is geen oog voor de menselijke maat.’ De publicatie gaf aanleiding tot vragen in de Tweede Kamer.

Faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica: Achteruitgang van insecten

Naast een sterke afname in de totale biomassa aan vliegende insecten is de diversiteit aan soorten ook afgenomen in Duitse natuurgebieden. Dit geldt in ieder geval voor zweefvliegen, zo werd aangetoond door een team ecologen onder leiding van hoogleraar Hans de Kroon. In 2017 hadden Hans de Kroon en anderen al gerapporteerd over deze dramatische achteruitgang, die nu wordt bevestigd: het aantal insecten is over de hele linie afgenomen, met name ook bij de niet-zeldzame soorten. Dit resultaat werd in januari gepubliceerd in een speciale editie van het wetenschappelijk tijdschrift PNAS, die geheel in het teken staat van insectenachteruitgang. ‘Het geeft een mooi overzicht van hoe het er op dit moment voor staat met de insecten’, aldus De Kroon in het persbericht. ‘Er komen steeds meer gegevens beschikbaar die ons vermoeden dat het wereldwijd slecht gaat met de insecten bevestigen.’

Faculteit Sociale Wetenschappen: Moslimtolerantie voor homoseksualiteit

Onderzoek van de sociologen Saskia Glas en Niels Spierings wijst uit dat het beeld over homo-intolerantie in de moslimwereld nuancering behoeft. De houding binnen de islam is genuanceerd, zo wijst hun onderzoek uit onder negenduizend moslims in negen landen. Zij publiceerden hun bevindingen in januari in Social Science Research. Het onderzoek maakt een onderscheid tussen de houding ten aanzien van homoseksualiteit en die ten opzichte van homoseksuelen. Uit het onderzoek rijst het beeld op dat moslims die vaker naar de moskee gaan weliswaar homoseksuele buren verwerpen, maar geen moeite hebben met homoseksualiteit op zichzelf. Vromere moslims veroordelen het fenomeen homoseksualiteit juist wel weer vaker. Ook is er een aanzienlijke groep die het omgekeerde laat zien: acceptatie van homoseksuelen als buur, maar niet van homoseksualiteit als fenomeen. Saskia Glas: ‘Je kunt niet zo simpel zeggen dat de islam antipathie tegen homoseksuelen aanwakkert, zoals sommige maatschappelijke debatten doen vermoeden. De manier waarop je je geloof beleeft is van invloed op je overtuigingen over homoseksualiteit. Door te doen alsof islam per se haaks staat op homotolerantie, verdrukken we juist alternatieve interpretaties van islam en maken we het homoseksuele moslims niet makkelijker in hun zoektocht.’

Faculteit Letteren: Algoritme opent verzegelde brief 17de eeuw

Een internationaal onderzoeksteam is er voor de eerste keer in geslaagd om een verzegelde brief uit de zeventiende eeuw te lezen, met hulp va geavanceerde scantechnologie en een computergestuurd algoritme. Na vier jaar onderzoek kon het team de primeur in maart publiceren in Nature Communications, een resultaat van samenwerking tussen wetenschappers uit heel verschillende vakgebieden. David van der Linden van de Radboud Universiteit onderstreept in het persbericht de meerwaarde hiervan: ‘Historici zien brieven vooral als bron om toegang te krijgen tot mensen uit het verleden, maar het zijn ook fysieke objecten. Juist door samenwerking met conservatoren en computerwetenschappers krijgen we meer aandacht voor de materiële kenmerken van brieven.’ Een van de andere betrokken onderzoekers benadrukt het bijzondere inkijkje van de nieuw geopenbaarde brief in de beslommeringen van gewone mensen uit het verleden: ‘Meestal wordt alleen de correspondentie van elites bewaard en bestudeerd.’

Faculteit Managementwetenschappen: Piek in tweelinggeboortes

Er worden meer tweelingen geboren dan ooit tevoren, zo blijkt uit een studie van onderzoekers van de Radboud Universiteit, de Universiteit van Oxford en INED, het Franse instituut voor demografische studies. Een op de 42 geboren kinderen maakt deel uit van een tweeling, een stijging van een derde vergeleken met de jaren tachtig. Inmiddels worden elk jaar ongeveer 1,6 miljoen tweelingen geboren. Het onderzoek, in maart gepubliceerd in Human Reproduction, noemt als belangrijke oorzaak van de stijging de sterke toename van het aantal vruchtbaarheidsbehandelingen als IVF (in-vitrofertilisatie), eierstokstimulatie en kunstmatige inseminatie. Een andere oorzaak is de toegenomen gemiddelde leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen in veel landen. De kans op het krijgen van een tweeling neemt namelijk toe met de leeftijd van de moeder. De onderzoekers vermoeden dat de piek in het aantal tweelingzwangerschappen is bereikt, met name in de hoogontwikkelde landen, waar bij vruchtbaarheidsbehandelingen steeds meer nadruk wordt gelegd op het belang om maar één kind te krijgen. Hoe dit in armere landen, zoals in Afrika, zal verlopen is minder zeker.

Faculteit Medische Wetenschappen: Nieuw inzicht mannelijke onvruchtbaarheid

Bij de helft van de onvruchtbare stellen blijkt de oorzaak bij de man te liggen. De huidige diagnostische tests kunnen echter meestal niet ontdekken wat de oorzaak is van deze onvruchtbaarheid. Manon Oud onderzocht tijdens haar promotietraject de rol van genetica bij mannelijke onvruchtbaarheid. Hierdoor is een stap gezet in het ontrafelen van de oorzaken van onvruchtbaarheid bij de man. Oud liet in haar onderzoek zien dat de huidige diagnostiek, die al twintig jaar onveranderd is, met nieuwe technieken sterk kan worden verbeterd. Zo ondergaat momenteel het leeuwendeel van de mannen die geen zaad kunnen leveren een biopt in de zaadballen, een pijnlijke ingreep die slecht bij 55 procent zaadcellen oplevert. Dit nieuwe onderzoek helpt om te voorspellen welke van deze mannen baat hebben bij zo’n biopt, en draagt in algemene zin bij aan de verbetering van de zorg in het kader van het Expertisecentrum Mannelijke Onvruchtbaarheid