Ga naar website navigation Ga naar artikel navigatie Ga naar inhoud

1. Ontwikkelingen in het onderzoek

De Radboud Universiteit streeft naar onderzoek van hoge wetenschappelijke en internationaal erkende kwaliteit, om samen met anderen de grenzen van kennis te verleggen. Hiervoor is het belangrijk om in beleid, organisatie en cultuur de juiste omstandigheden te creëren. 

Erkennen en waarderen

De commissie Erkennen en Waarderen heeft in het begin van 2021 een discussienotitie gepubliceerd, waarin zij beschrijft op welke manier het erkennen en waarderen van wetenschap binnen de Radboud Universiteit en het Radboudumc verbeterd kan worden.

Vervolgens heeft deze commissie in de loop van het jaar aan de hand van deze discussienotitie een reeks gesprekstafels georganiseerd, eerst met verschillende groepen wetenschappelijke personeel, en daarna rondom specifieke thema’s uit de discussienotitie. De input uit deze gesprekken vormen de basis voor een begin 2022 verwacht advies.

Lees meer over Erkennen en waarderen in het hoofdstuk over onze studenten en medewerkers. 

Kwaliteitszorg onderzoek

In 2021 zijn twee instituten gevisiteerd: het Institute for Molecules and Materials (IMM) en het Radboud Institute for Biological land Evironmental Sciences (RIBES), IMM als eerste instituut volgens het nieuwe Strategy Evaluation Protocol (SEP). Omdat RIBES de onderzoeksvisitatie een jaar had uitgesteld vanwege corona, heeft het als laatste instituut nog gebruik gemaakt van het oude SEP. De resultaten worden begin 2022 verwacht.

Grant Support

Onder de naam Grant Support heeft de universiteit een nieuwe webomgeving ingericht ter ondersteuning van het aanvragen van onderzoeksubsidies en beurzen. Deze Engelstalige website biedt een overzicht van alle grote regionale, nationale en Europese subsidieprogramma’s, naast nuttige ondersteuning zoals sjablonen voor bepaalde onderdelen van een aanvraag, tips voor het vinden van partners en informatie over ethiek, open access, datamanagement, disseminatie, communicatie en intellectueel eigendomsrecht. Daarnaast biedt het onderzoekers een overzicht van (externe) evenementen, workshops en trainingen die samenhangen met subsidieaanvragen. Een en ander is het resultaat van het EU Support Programma, een samenwerkingsverband van subsidieadviseurs van de faculteiten en afdelingen van Radboud Services.

Toename open access publicaties

De afgelopen jaren heeft de Radboud Universiteit weer een stap kunnen zetten naar de (landelijke) ambitie om alle wetenschappelijke publicaties in open access te publiceren. Het laatste cijfer, over 2020: 77 procent van de publicaties is open access, tien procentpunt meer dan in 2019.

De positieve ontwikkeling is te danken aan de landelijke open access deals met uitgevers, de open access richtlijnen van onderzoeksfinanciers (NWO, ZonMw, Europese Commissie) en aan de richtlijnen van de evaluaties (SEP, Erkennen en Waarderen). Ook de betere ondersteuning voor onderzoekers speelt een rol, naast de toegenomen bewustwording hierover in de academische gemeenschap.

Radboud University Press

Mede ter bevordering van open access voor boeken, is najaar 2021 de Radboud University Press (RUP) van start gegaan. De RUP werkt volgens het diamond open access model, wat wil zeggen: zonder kosten voor auteur en lezer. Hoogwaardige peer review borgt de wetenschappelijke kwaliteit, voor maximale verspreiding wordt gebruik gemaakt van de publicatielicenties van Creative Commons.
De uitgeverij omvat (populair) wetenschappelijke en educatieve uitgaves, in een variëteit aan vormen (boeken, tijdschriften, reeksen en in de toekomst ook niet-tekstuele publicaties). Naar behoefte zijn uitgaves ook in print beschikbaar. De eerste in 2021 verschenen publicaties zijn boeken van Klaas Landsman en Jan Bransen en het tijdschrift Relief, een tweetalig wetenschappelijk tijdschrift op gebied van Franse literatuur en cultuur

Research Data Management

Een van de pijlers onder open access is het beheer en het beschikbaar maken van onderzoeksdata tijdens en na wetenschappelijk onderzoek. In 2021 zijn de richtlijnen voor dit zogeheten Research Data Management vastgelegd. Dit is gebeurd binnen het spanningsveld tussen vrije beschikbaarheid en volgens de wet noodzakelijke afscherming: goed databeheer gaat niet per se samen met open data.
De nieuwe richtlijnen zijn gekoppeld aan de brede ingebruikname van de Radboud Data Repository (RDR), door inmiddels zeven onderzoeksinstituten. Met RDR kunnen onderzoekers hun onderzoeksdata veilig beheren en eventueel publiceren. De ondersteuning voor het datamanagement is uitgebreid, onder meer dankzij impulsfinanciering van NWO.

Nieuw reglement en betere begeleiding voor promovendi

Met een nieuw promotiereglement, van kracht sinds najaar 2021, wil de universiteit beter aansluiten bij de huidige promotiepraktijk en nationale ontwikkelingen. Zo is er de verplichting tot minimaal twee begeleiders, het opstellen van een Opleiding- en Begeleidingsplan én het opnemen van een Research Data Managamentplan. Ook werd in 2021 het nieuwe promovendi registratie- en volgsysteem gelanceerd, een eenduidiger registratie die promotoren en Graduate Schools beter informeert over de voortgang van het promotietraject.

In 2021 is een pilot gestart voor beginnende begeleiders van promovendi, gericht op situationeel leidinggeven, gespreksvaardigheden en de rol van de begeleider bij de planning en het schrijfproces. Op basis van een nog lopend evaluatieonderzoek wordt de cursus mogelijk opgenomen in het reguliere cursusaanbod.

Radboud Excellence Initiative

In 2021 vonden twee nominatierondes voor excellente internationale wetenschappers plaats, in mei en november. In totaal werden twaalf fellows en acht professors toegekend. Deze kwamen voort uit 41 nominaties voor een fellow en twaalf voor een professors. Door de pandemie konden sommige onderzoekers pas later naar Nijmegen komen. Eind december 2021 waren 26 fellows aanwezig uit eerdere toekenningen.

Radboud Jonge Akademie

De Radboud Jonge Akademie (RJA) hield zich in 2021 onder andere bezig met Erkennen en Waarderen, Open Science en Sociale Veiligheid. In oktober 2021 zijn acht nieuwe leden toegetreden. De RJA telt nu 25 gepromoveerde medewerkers, afkomstig van alle faculteiten en met verschillende functies, onder wie twee uit het ondersteunende personeel. In 2021 heeft de RJA voor het eerst de Radboud Jonge Akademie Erkent en Waardeert – prijs uitgereikt, voor goede bijdrages aan de academische werksfeer.

Internationale uitstraling via The Guild en Crowdhelix

In 2021 zijn de eerste stappen gezet in het uitrollen van de in 2020 gepresenteerde visie van The Guild, een netwerk van 21 universiteiten – waaronder de Radboud Universiteit – voor een krachtiger lobby in Brussel binnen het Europees onderzoeksbeleid (onderzoek, onderwijs en onderzoeksvalorisatie). In 2021 zijn de vertegenwoordigers in de diverse werkgroepen aangewezen en is gewerkt aan het verbeteren van de zichtbaarheid van de universiteit binnen het netwerk én binnen de faculteiten. Een van de ambities, ook van de Radboud Universiteit, is het versterken van de samenwerking met Afrikaanse onderzoekers en instellingen. (Zie ook: Sterrenkundig onderzoek als vorm van ontwikkelingssamenwerking)

Om het onderzoek van de Radboud Universiteit in Europa en ook wereldwijd meer bekendheid te geven is aansluiting gezocht bij het nieuwe netwerk Crowdhelix, een stimulans om onderzoekers bij elkaar te brengen en resultaten van onderzoek beter te delen. De universiteit heeft in dit verband deelgenomen aan diverse (online) congressen.