Ga naar website navigation Ga naar artikel navigatie Ga naar inhoud

5. Samen met onze partners: Romeinse Limes, elektronenlasers en slimmere rechtspraak

Dankzij de goede netwerken en de faciliteiten van het hoogste niveau is de Radboud Universiteit een aantrekkelijke onderzoekspartner. Onder de tal van samenwerkingsverbanden lichten we er drie uit. Ten eerste de verbeterde zichtbaarheid van het Romeinse verleden in Nijmegen, ten tweede het samenwerkingsverband tussen Nijmegen en Berlijn dat heeft geleid tot een nieuw Max Planck centrum, en als laatste de nieuwe plannen voor slimmere rechtspraak binnen het Sectorplan Rechtsgeleerdheid.

Betere zichtbaarheid van Romeins Nijmegen

De benoeming dit jaar van Stephan Mols tot bijzonder hoogleraar Geschiedenis van Nijmegen betekent een impuls voor onderzoek naar Romeinse Limes aan de Faculteit der Letteren. De bijzondere leerstoel is mede mogelijk gemaakt door de gemeente Nijmegen.

Binnen de leerstoel gaan Mols en collega’s onderzoek doen naar de rol van Nijmegen in de Romeinse tijd, met name in het versterken en behouden van de rijksgrens van het Romeinse rijk. Mols: ‘Samen met de gemeente Nijmegen wil ik me inzetten voor de publicatie van eerdere opgravingen, met de focus op de niet gepubliceerde delen van Ulpia Noviomagus in Nijmegen West, opgegraven in de jaren negentig.’

Voor de gemeente is de leerstoel belangrijk voor de verbinding tussen stad en universiteit en de profilering van Nijmegen als oudste stad. Wethouder Noël Vergunst: ‘Met het accent van de leerstoel op Romeins Nijmegen en de Limes verwachten we nog meer bekendheid en enthousiasme voor het Unesco Werelderfgoed van de Romeinse Limes.’

Max Planck centrum voor betere vrije-elektronenlasers en onderzoek

Het HFML-FELIX laboratoriumvan de Radboud Universiteit en het Berlijnse Fritz-Haber Instituut (FHI) van het Max Planck Gesellschaft gaan samenwerken in het nieuwe ‘Max Planck-Radboud University Centre for Infrared Free-Electron Laser Spectroscopy’. De samenwerking stimuleert een actieve uitwisseling van kennis en onderzoekers en brengt de ontwikkeling en toepassing van vrije-elektronenlasers verder.

Beide laboratoria in het nieuwe Max Planck Centre (MPC) hebben een infrarood vrije-elektronenlaser, waarvan er slechts een paar in de wereld bestaan. Vrije-elektronenlasers zenden intense straling uit in een breed en continu afstembaar frequentiebereik in het infrarood en terahertzgebied. Dit maakt deze apparaten uitermate nuttig voor het ontrafelen van structuren van moleculen en materialen op quantummechanisch niveau.

De partners in het nieuwe MPC hebben als doel de technologie en de toepassingen van infrarood vrije-elektronenlasers verder te ontwikkelen, waarbij allerlei toepassingen in het verschiet liggen op meerdere onderzoeksterreinen (geneeskunde, chemie, astrofysica of biochemie). Zo kun je met de techniek bijvoorbeeld data verkrijgen van moleculen die mogelijk voorkomen in het heelal, of chemische reacties in kaart brengen door intermediairen te karakteriseren, of kleine hoeveelheden moleculen in bloed identificeren als biomarkers voor ziekten.

Het nieuwe centrum gaat ongeveer twintig promovendi en postdocs ondersteunen in beide laboratoria. Er zal een platform voor kennisuitwisseling en uitwisseling van onderzoekers worden gecreëerd waarbinnen nieuwe wetenschappelijke ideeën zich kunnen ontwikkelen.

In een Max Planck Centre werken één of meerdere Duitse Max Planck-instituten samen met een onderzoeksinstituut buiten Duitsland. Op dit moment zijn er 23 MPC’s, die voor een groot deel het internationale beleid van de Max Planck Gesellschaft belichamen. MPC’s worden voor vijf jaar opgericht met een mogelijke verlenging van nog eens vijf jaar.

Samen met de HAN: winnaar NWO Team Science Award

Het samenwerkingsproject The National Individual floating Transport Infrastructure (NIFTI) van de Radboud Universiteit en de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN), waarbij een nieuw zwevend transportsysteem wordt ontwikkeld, heeft de NWO Team Science Award gewonnen. NWO reikt de prijs van tienduizend euro elk jaar uit aan projecten die een wetenschappelijke uitdaging aangaan.

Binnen het project werken 13 wetenschappers samen met 34 studenten van de Radboud Universiteit en de HAN. Het doel is een zwevend vervoerssysteem te ontwikkelen dat mensen in staat stelt om op een duurzamere, flexibelere en efficiëntere manier te reizen. De jury van de Team Science Award waardeert het interdisciplinaire karakter en de grote betrokkenheid van studenten, dat uitstekende mogelijkheden biedt voor talentontwikkeling.

Sectorplan Rechtsgeleerdheid: digitalisering en ontlasting voor de rechters

Met geld uit het Sectorplan Rechtsgeleerdheid heeft de Radboud Universiteit in 2021 twee nieuwe teams versterkt. De eerste – binnen het sectorveld Conflictoplossende Instituties – doet onderzoek naar de ontlasting van de rechter. Een nieuw team in Nijmegen (een hoogleraar, twee docenten en vijf promovendi) buigt zich samen met onderzoekers uit Leiden over de vraag of het domein van de rechter versterking behoeft. Ook worden alternatieven zoals mediators tegen het licht gehouden, om te bezien of deze op een rechtsstatelijk verantwoorde wijze taken van de rechter kunnen overnemen.

Als tweede is de Nijmeegse rechtenfaculteit betrokken bij een nieuw team in het veld Digitale Conflictoplossing, voor onderzoek naar de regulering van technologische ontwikkelingen. De twee genoemde velden zijn twee van de zes onderwerpen die door de tien Nederlandse faculteiten zijn benoemd als speerpunt voor internationaal toonaangevend juridisch onderzoek. De andere velden zijn Empirical Legal Studies (doorwerking van het recht in de maatschappij), Globalisering in het Recht en de Herijking van Publieke Belangen in Private Verhoudingen.

Eerder al steunde het onderwijsministerie de onderzoeken uit het Sectorplan met extra middelen, die aan de Radboud Universiteit mede zijn benut voor de aanstelling (in 2020) van Marijke ter Voert. Als hoogleraar Empirical Legal Studies vervult zij een sleutelrol in de twee in 2021 uitgerolde speerpunten. Binnen het speerpunt Conflictoplossende Instituties richt zij zich op het domein van de rechterZij onderzoekt daarbij de verhouding tussen rechtspraak en buitengerechtelijke vormen van geschilbeslechting, de legitimiteit en kwaliteit van de rechtspraak én het gebruik van digitale technologieën bij het oplossen van conflicten.